Periñas me dan, ò almorzo;
ò jantar, peras me dan;
â merenda, danme peras;
â cea, peras sin pan.

Os países da ribeira do Mediterráneo teñen a cultura da castaña inxertada no seu vocabulario. Así, os franceses xa diferencian châtaigne de marron, pero os italianos amplían vocabulario e distinguen varias clases de castagnas: caldallesa e ballota para a castaña cocida, bruciata ou caldarrosta para a castaña asada. Os alemáns coñécena por kastanie, que en inglés dise chestnut. Galegos e portugueses temos moitas máis acepcións lingüísticas.

Revisando a bibliografía etnográfica topamos que o cantigueiro popular galego, de Marcial Valladares, adícalle varias cantigas:

Miña nai, doime a barriga.
Miña filla, confesión.
As castañas que comiche
¿de qué castiñeiro son?

A castaña no ourizo
quixo rir e reventou:
caendo castiro abaixo,
mira que golpe levou!

Bolerca: a que abortou dentro do ourizo, que non medrou.
Brava: a do castiñeiro bravo,sen inxertar.
Bullada: a que xa pasou pola bulla.
Bullote: castaña asada no tixolo ou cacho.
Burgazo: castaña fresca cocida que se come con leite.
Crouco: a que é pequena.
Degaro: a castaña degraída. Tamén se chaman restrelos.
Degraída: cae do ourizo ó chan xa madura. Degaros.

O clima de Galicia é propicio para a produción de mazás, contando ademais con variades autóctonas moi interesantes pero totalmente desaproveitadas. Esta froita ó igual que outras era considerada cousa de rapaces ou ben simplemente servía como alimentación do gando. Isto vai mudando xa que nos últimos anos xurdiron iniciativas para sacar rendemento das mazás en forma de sidra, marmelada, etc. O seu uso na cociña galega é escaso, agás polas tortas ou empanadas de mazá.

Cruda na mesa ou comida na árbore, cocida en almibre con especias e viño, en confeitería e panadería, na cociña, transformada en perada (sidra de peras) ou nun licor, a humilde pera é unha gran esquecida inxustamente das nosas lareiras.

En confeitería e docería aproveitámola para tartas, en xarope, como recheo de biscoitos, en xelado. Nas panaderías suizas emprégana seca para face-lo famoso pan de peras Birnenbrot.

Non podemos confundi-la pera co pero: froito do pereiro (P. cordata en Galicia, o estripo, pereira brava, do monte), que é aovado, semellante á mazá, máis longo que groso, con tona verde, carne abalofada e sabor ácedo agradable; en Galicia tiñamos diversas variedades de peros ou peruchos. É tradicional a cultura galega do inxerto de pugas de pereira en espiños, pereiros e marmeleiros.

Con peras viño bebas,
e tanto sea o viño que naden as peras;
mais non sea tanto o viño que afoguen as peras.

(Refraneiro popular galego)

A cultura da castaña está tan vencellada ós galegos que topamos e Souto, ou topónimos coma Sequeiros, Cequeril e Souto. Pero non só isto.A nosa conducta alimentaria sostense sobre pautas colectivas: os alimentos inxeridos, xeitos de cociñalos, emocións e recordos, os símbolos alimentarios ou normas no reparto.